Posts

इतिहास - पृथ्वीनारायणलाई माझकिरातको माटोको डल्लो

Image
 सन्दर्भः पृथ्वी जयन्ती राजकुमार दिक्पाल सोमबार, २७ पुस, २०७७ आफ्नो मुलुकलाई धोका दिएर माझकिरातमा गोरखाली आक्रमणलाई साथ दिनेमा विजयपुरका स्वरुपसिंह कार्की र चौदण्डीका हरिनन्द उपाध्याय थिए। तीमध्ये उपाध्याय त पृथ्वीनारायण शाहसमक्ष चौदण्डीकै माटोको डल्लो नै बोकेर पुगेको थिए। गोरखालीहरुले चौदण्डी र विजयपुरमाथि आधिपत्य गर्नुअघि यी राज्यमा सेन राजा थिए । तर चौदण्डीमा खम्बु (राई) र विजयपुरमा लिम्बू पुस्तौनी हिसाबले दिवान वा मुख्यमन्त्रीका रुपमा राज्यशक्तिमा थिए ।  गोरखाली आक्रमण हुँदा चौदण्डी र विजयपुरका थपना राजाका रुपमा रहेका कर्ण सेन सपरिवार भागेर पूर्णिया पुगे। राजधानी राजाविहीन भएका बेला राज्य जोगाउन माझकिरातमा चतिम राय तथा अटल रायजस्ता खम्बु र लिम्बूवानमा काङ्सोरे जस्ता लिम्बुहरुले सैन्यनायकत्व लिएर गोरखालीविरुद्ध वीरतापूर्वक लडेका थिए । किरात खम्बुको बाहुल्य रहेको माझकिरातमा बसोबास गर्ने क्रममा बाहुन बाहुनहरुले विर्ता र क्षेत्रीहरुले राजदरबारमा जागिर पाए । तीमध्ये खार्पाली पोखरेल हरिनन्द उपाध्याय धनाढ्य भइरहेका थिए । क्षेत्रीमा स्वरुपसिंह कार्कीले राजदरबारको उच्च कर्मचारीका र...

नेपालका केही गढीहरु

Image
  Tul Khadka - तुल खड्का April 6, 2018 नेपालका केही गढीहरु च्याङ्थापु गढी : पाँचथर हतुवा गढी : भोजपुर कोङ्कटेनी गढी : ओखलढुंगा सिन्धुली गढी : सिन्धुली पौवागढी : सिन्धुली पुरादित्य गढी : महोत्तरी दुगुना गढी : सिन्धुपाल्चोक रसुवा गढी : रसुवा मकवानपुर गढी : मकवानपुर चिसापानी गढी : मकवानपुर हरिहर पुर गढी : बारा सिम्रौन गढ : बारा मिर्लुङ्कोट गढी : तनहुँ -- अरु तपाई थप्नुहोस् है !-- सङ्कलन ;;;; ननिता श्रेष्ठ खोटाङको हलेसी गढी धनगढी कैलाली Chanudandi gadi ..udaypur अमरगढी / डडेलधुरा गढीगाउँ र पौवागढी बझाङ गढी गाऊ : भोजपुर ( दिङ्ला ) https://www.facebook.com/Loksewasarathi/posts/pfbid0FVPWmys5vEzjPmnnKSC3tnEtQiYqJhxFvVrs1CYZjhydUCYuqdNry9UhUQythqctl

‘नेपालका गढी–किल्ला दर्पण’ लाई नियाल्दा

Image
  काठमाण्डुपाटी प्रकाशित मिति : २०७७, २४ श्रावण शनिबार मोहन थापा,सुबेदार (अ.प्रा.) काठमाण्डु – प्राचीन हिन्दुशाश्त्रका आचार्यहरु मनु, वृहस्पति, भीष्म, चाणक्य लगायतले राज्यका सात अङ्ग : स्वामी वा राजा, अमात्य वा मन्त्री, पुर, दुर्ग वा राजधानी, निवासि तथा जनता, भण्डार वा कोश, दण्ड वा बल (सेना) र सुहृत वा मित्रलाइ अभिन्न मानेका छन । उनीहरुको मत छ : उपरोक्त सात अङ्ग राज्यरुपी शरीरका अङ्ग वा अवयव हुन् । जसरी कुनैपनि मानिस उपर कोही कसैले आक्रमण गरेमा सबैभन्दा पहिले उसले आफ्ना हातले प्रतिकार गर्दछ, रोक्ने प्रयास गर्दछ, त्यसरी नै राज्यमाथि बिदेशीले आक्रमण गरेमा राज्यका पहरेदारहरुले दुर्ग, किल्ला वा गढीमै लुकेर, आड लिएर शत्रुको आक्रमणको प्रतिकार गर्न सफल हुन्छन् । राज्य जोगाउन सक्दछन् । तसर्थ राज्यको सुरक्षा र संरक्षणका लागि दुर्ग, किल्ला वा गढीको धेरै महत्व छ । प्राचीनकालका सैन्य बिश्लेषकको भनाइ छ : कोश, बल (सेना) र दुर्ग, किल्ला वा (गढी) को अभावमा कुनैपनि देशको राजा/राष्ट्रप्रमुख शत्रु देशको अधीन हुन विवस हुनेछ । लेखक अम्बिकाप्रसाद...

ऐतिहासिक महत्त्वका गढीहरूको संरक्षण गर्नुपर्छ : प्रधानसेनापति शर्मा

Image
  खबर सेन्टर डेस्क १७ कार्तिक २०७८   मकवानपुर  । नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माले ऐतिहासिक महत्त्वका गढीहरुको संरक्षण गर्नुपर्ने बताएका छन् । बुधबार मकवानपुरस्थित चिसापानी गढी क्षेत्रको संरक्षण तथा पूर्वाधार निर्माण शिलान्यास गर्दै उनले नेपाली सेना यस्ता गढीको संरक्षणका लागि भूमिका निर्वाह गर्न तयार रहेको बताए । ...

ऐतिहासिक महत्वका गढीहरूको संरक्षण गर्नुपर्छ : प्रधानसेनापति

Image
  नयाँ पेज १७ कार्तिक २०७८, बुधबार मकवानपुर, १७ कात्तिक । नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माले ऐतिहासिक महत्वका गढीहरुको संरक्षण गर्नुपर्ने बताएका छन् । बुधबार मकवानपुरस्थित चिसापानी गढी क्षेत्रको संरक्षण तथा पूर्वाधार निर्माण शिलान्यास गर्दै उनले नेपाली सेना यस्ता गढीको संरक्षणका लागि भूमिका निर्वाह गर्न तयार रहेको बताए । प्रधानसेनापति शर्माले तत्कालीन समयमा देशको रक्षा गर्न बनाइएका गढीहरु नेपालको इतिहाससँग जोडिएको भन्दै सबैले यिनको संरक्षण गर्नुपर्नेमा जोड दिए । उनले ऐतिहासिक चिसापानी गढी संरक्षणमा स्थानीय तहले अग्रसरता देखाएकोमा खुशी प्रकट गरे ।  देशको भौगोलिक सीमा रक्षार्थ बनाइएका गढीहरु नेपाली सेनाको इतिहाससँग समेत सम्बन्धित रहेको भन्दै उनले विभिन्न स्थानमा रहेका यस्ता गढीको संरक्षणमा सेनाले आवश्यक भूमिका निर्वाह गर्ने बताए । https://www.nayapage.com/archives/353614

ऐतिहासिक महत्वका गढीहरुको संरक्षण गर्न आवश्यक छ : प्रधानसेनापति शर्मा

Image
  3rd November 2021, 08:28 pm | १७ कात्तिक २०७८  हेटौँडा : नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माले ऐतिहासिक र पुरातात्विक महत्वका गढीहरुको संरक्षण आवश्यक रहेको बताएका छन्। बुधवार भीमफेदी गाउँपालिका वडा नम्बर ६ स्थित चिसापानी गढी क्षेत्रको संरक्षण तथा पूर्वाधार निर्माण शिलान्यास समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्ता गढीको संरक्षणका लागि नेपाली सेना आवश्यक भूमिका निर्वाह गर्न तयार रहेको समेत बताए। प्रधानसेनापति शर्माले तत्कालीन समयमा देशको रक्षा गर्न बनाइएका गढीहरु नेपालको इतिहाससँग जोडिएको भन्दै सबैले संरक्षण गर्नुपर्नेमा जोड दिए। उनले ऐतिहासिक चिसापानी गढी संरक्षणमा स्थानीय तहले अग्रसरता देखाएकोमा खुशी प्रकट गरे। देशको भौगोलिक सीमा रक्षार्थ बनाइएका गढीहरु नेपाली सेनाको इतिहाससँग समेत सम्बन्धित रहेको भन्दै उनले विभिन्न स्थानमा रहेका यस्ता गढीको संरक्षणमा सेनाले आवश्यक भूमिका निर्वाह गर्ने बताए। उनले गढी परिसरमा राष्ट्रिय झण्डा झण्डोत्तोलनसमेत गरेका छन्। त्यस्तै, भीमफेदी गाउँपालिकाका अध्यक्ष हिदम लामाले संस्कृति, ...

नेपाल एकिकरणको बेला प्रयोग गरिएको गढी, किल्ला र कोट खोज्दै सेना

Image
  Dhruba Lamsal मंसिर ३०, २०७७ १०:५९ बिहान  सिन्धुपाल्चोक । नेपाली सेनाले ऐतिहासिक पदमार्ग,कोट,गढी तथा किल्लाहरुको पहिचान तथा त्यसको संरक्षणका लागि अभियान सुरु गर्ने भएको छ । पुर्खाहरुले नेपाल एकिकरणको बेला प्रयोग गरेका पदमार्ग,किल्ला र गढीहरु लोप हुदै गएको र भावी पुस्तालाई त्यसको महत्वको ’boutमा जानकारी दिने उदेश्यले संरक्षणको अभियान सुरु गर्ने भएको हो । नेपाली सेनाले सिन्धुपाल्चोक,काभ्रे र दोलाखा जिल्ला भित्र रहेका त्यस्ता ऐतिहासिक पदमार्ग,कोट तथा गढीहरुको पहिचान गरेर संरक्षणका लागि अभियान नै सुरु गरेको नेपाली सेनाले जानकारी दिएको छ । नेपाली सेनाको मध्य पृतना हेडक्वाटर अन्र्तगत २६ नम्बर बाहिनी अड्डा भकुण्डे अन्र्तगत रहेका तिन जिल्लाका ऐतिहासिक क्षेत्रका संरक्षणका लागि त्यस क्षेत्रका सरोकारवालहरुसँग अन्र्तक्रिया समेत गरेको छ । नेपाल एकिकरणको बेला तिब्बतसँगको लडाइका क्रममा काठमाडौकोसाँखु, सिन्धुपाल्चोकको भोटेचौर, मेलम्ची, नवलपुर,चौतारा, जलविरे,हगाम,लिस्तीकोट हुदै दुगानगढीमा पुगेको इतिहासमा उल्लेख गरिएको छ सिन्धुपाल्चोकको दुगानागढी,साँगाचोकगढी,लिस...